Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda kalırsa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ama temiz gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek ısıyı artırır ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif notayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir bu sayede odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş almak gerekir öte yandan yarım notlar vermek gereksiz bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası en çok tercih edilen değerdir, zira dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün gitmesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı notalar erken belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales nasıl içilir gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin akar ve notalar daha geç belirir hem de bu çabukluk aromanın okunma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü aroma ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok zengin açar. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı bırakır hızlı bir çekiş de narin tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf fakat koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda burundan algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı bile soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur gerçekten tatlı içecekten hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Su ve kahve dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ve puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan açıldığında ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Defterde kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk de tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman sönük bir tatla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu güçlü taşır kaldı ki ağır bir duman notasız de olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar ve baharatlı tonlar abartılır bu nedenle ortam koşullarını da deftere eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de duman tıkanır hem de lezzet silikleşir ısı ise tütünün yanma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti olur. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse kül düzeni şaşar.
